Noctua NL-LC1-36

Strona 3 - Testy i Podsumowanie

Ja wpierw skupiłem się na opisie blokopompy, ale łatwiej jest montować zestaw Noctua NL-LC1-36, zaczynając od podwieszenia w komputerze chłodnicy. Każdy z wentylatorów ma swój kabelek zasilania, więc aby szybko i wygodnie podpiąć je pod pojedyncze gniazdo FAN, należy skorzystać z dedykowanego trójnika, do którego podpinamy trzy czteropinowe końcówki i już pojedynczą wtyczką wpinamy się w wygodnie dla nas umiejscowiony port.

Jak wspominałem, konkurentem w tym porównaniu dla Noctuy, będzie mój dotychczasowy cooler AIO, czyli Arctic Liquid Freezer III Pro 360 ARGB, który należy do bardzo udanych, choć nie do końca doskonałych produktów. Jest wydajniejszy od starszego modelu Freezer II, ale i też ogólnie uznany za głośniejszy, a to za sprawą dość hałasującej przy obciążeniu procesora pompie cyrkulacyjnej. I musze tą opinię potwierdzić, bo miałem okazję oba modele bezpośrednio porównać. Jak będzie w bezpośrednim porównaniu z modelem Noctuy, zobaczmy...




Testy niby podobnych do siebie, ale tak odmiennych technologicznie urządzeń, nie są łatwe, a na pewno ciężko jest wszystkich na nie oczekujących zadowolić. Przy wielu dniach pomiarów (trzeba wygrzać nowe pasty termoprzewodzące w obu konfiguracjach chłodzenia), trudno też zapewnić pełną powtarzalność temperatury w pomieszczeniu, wiec też trzeba brać na to lekką poprawkę. Dodatkowo każdy z was ma inną obudowę, ilość i rodzaj wentylatorów, kartę graficzną, procesor, ustawienia w Biosie i tak dalej, więc zaprezentowane tu wyniki będą się zapewne różniły od tych, jakie uzyskacie na swoich komputerach. Są tacy, którzy oczekują wyników z pomiarów przy pełnej wydajności pracy pompy i wentylatorów (włączony w Biosie tryb DC), choć nikt przy zdrowych zmysłach nie będzie w stanie dłużej wysiedzieć przy takim stałym poziomie hałasu, więc to swoista sztuka dla sztuki, bo niewiele ma wspólnego z rzeczywistą wydajnością urządzenia w "normalnym", codziennym użytkowaniu.

Jedyne co z takiego ustawienia wynikło, to fakt, że wydajnościowo oba coolery nie różniły się od siebie zbytnio (Arctic przebił Noctuę o dwa stopnie), za to hałas generowany przez Arctic’a pracującego z pełną prędkością wentylatorów (około 3000 RPM) i pompki osiągającej 3250 RPM, jest niemożliwy do akceptacji i osiąga niemal 52 decybele (51.8 dBA)! Dla porównania wentylatory Noctuy rozpędzają się maksymalnie do średniej prędkości w okolicach 1800 RPM (jeden pracuje szybciej, dwa pozostałe wolniej), a więc z niemal dwukrotnie niższą wartością, osiągając okolice zbliżone do niecałych 47 decybeli (46.7 dBA). Wydaje się to niewielką różnicą? O nie, to ogromna różnica dla naszego ucha, bo już trzy decybele mniej, są odbierane fizycznie, jako dwukrotnie niższe natężenie hałasu, a tu mamy niemal efekt trzykrotnego obniżenia fali akustycznej. Mimo wszystko przy obrotach zbliżonych do maksymalnych, Noctua jest również słyszalna i tu się cudów nie spodziewajcie. Szczególnie słyszalną jest tutaj pompka, osiągająca niemal 3400 obrotów na minutę, ale nieco więcej o tym problemie, napisze trochę dalej.

Przy większej pojemnościowo (fizycznie wyższa) chłodnicy i tak wysokoobrotowym wentylatorom, przy maksymalnym ustawieniu prędkości dla pompy i wentylatorów), Arctic ma duże szanse na pokonanie Noctuy, ale prawdziwe czary zaczynają się, kiedy wrócimy do świata realnego, czyli normalnego użytkowania naszego komputera w sieci, pracy i w grach. A tu różnice, są już bardziej zauważalne.

Platforma testowa
- Procesor - AMD Ryzen 9900X
- Płyta - MSI PRO X670-P WiFi
- Pamięci - 32GB LEXAR ARES DDR5 6000 MHz
- Karta Graficzna - INNO3D GeForce RTX 4070 TI 12GB
- Obudowa - ZALMAN Z10 PLUS - wentylatory - 3 x 140mm front / 1 x 120mm tył
- Karta Dźwiękowa - Creative XAE-5

Dlatego zdecydowałem, że moje testy odbędą się w jednakowym ustawieniu oprogramowania Biosu dla obu AIO, jedynie dla Noctuy będą wymagane trzy pomiary dla trzech poszczególnych ustawień trybów pracy Quiet, Balance i Manual, które różnią się między sobą do pewnego momentu działania. Tak, do pewnego momentu, bo mimo iż dwa pierwsze dość znacznie dławią pracę pompy przetłaczającej ciecz, to ze wzrostem temperatury krytycznej, oprogramowanie samo zdecyduje o konieczności podniesienia wartości obrotowej, aby zapobiec przegrzaniu procesora i doprowadzeniu go do obcięcia swojej wydajności (thermal throttling). Tak więc Quiet będzie nam się sprawdzało, kiedy wykonujemy prace biurowe, przeglądamy zasoby Internetu i wtedy zależnie od posiadanego procesora (wartość TDP), przewietrzania obudowy i innych wewnętrznych oraz zewnętrznych czynników, możemy liczyć nawet na pół pasywną pracę systemu chłodzenia NL-LC1-36. Czemu pół? No bo pompka będzie stale przetłaczać ciecz, ale wentylatory owiewające chłodnicę, przy odpowiednich ustawieniach i warunkach, mogą się całkowicie zatrzymać.


Ustawienie QUIET ma tą zaletę, że w zasadzie nie słychać pracy blokopompki, a jedynie większe obciążenie termiczne procesora zmusi ją do bardziej intensywnej pracy. Przerzucanie stron, otwieranie aplikacji czy uruchamianie filmów na YouTube nie robi na niej, ani na pracy wentylatorów, żadnego wrażenia. Za to w produkcie Arctic’a zmiana modulacji jego pracy jest słyszalna przy niemal każdej czynności. Oczywiście nie są to jakieś duże różnice, ale nasze ucho może je w cichym pomieszczeniu wyłapać bez większego wysiłku. Tryb Quiet nazwałbym perfekcyjnym dla zwolenników cichych komputerów. W teście 100 procentowego obciążenia procesora benchmarkiem Cinebench, oczywiście zarówno pompka (maksymalnie w tym trybie 2100 RPM), jak i wentylatory zauważalnie przyśpieszają, jednak elektronika i ustawienia Biosu zostawiają lekką rezerwę i można powiedzieć, że starają się nie przekraczać okolic 60/85 procent ich możliwości, co natomiast przekłada się na zarejestrowany przez sonometr, najwyższy zakres hałasu na poziomie 43.5 dBA i temperaturę CPU sięgającą 74 stC.




Wybranie trybu BALANCE w większości wykonywanych czynności biurowo Internetowych, nie podnosi odczuwalnego hałasu pracy zestawu Noctua NL-LC1-36, jednak jeśli trochę bardziej obciążymy procesor (mniej więcej w zakresie 30-40 procent), do naszych uszu dotrą lekko wzrastające obroty blokopompki. Jest to o tyle charakterystyczny, lekko "miałczący" dźwięk, że nie będzie nam go trudno wyłowić z szumu bardzo cicho pracujących wentylatorów. Mocniej usłyszymy ją przy pełnym obciążeniu procesora i wtedy to jej "miałczenie" staje się bardziej słyszalne, choć nieco mocniejszy szum pracujących wentylatorów ten odgłos lekko niweluje. Ogólny hałas rośnie do maksymalnych, zarejestrowanych wartości 43.9 dBA, a więc o 0.4 decybela różnicy względem trybu Quiet. Niby nie dużo, ale z pewnością to odczujemy. Za to temperatura procesora, spada nam o jeden stopień (max 73 stC), a przeważnie oscyluje wokół wskazań 71 stopni.




Użytkownicy potrzebujący większej wydajności chłodzenie dla, na przykład, swojego podkręconego procesora, zapewne przełączą pompkę w tryb MANUAL. On również potrafi przy umiarkowanym użyciu CPU pracować w miarę przyzwoitych ryzach akustycznych, choć już z pewnością "miałczenie" blokopompki, będzie przypominało nam o jej istnieniu. Bardziej nasili się również efekt falowania obrotów jej pracy, bo będzie ona zauważalnie wcześniej startować, reagując na zmiany obciążenia "procka". To idzie jeszcze wytrzymać, ale już pełne wykorzystanie jego możliwości uruchomi wirnik pompki bliżej pełnego zakresu jej pracy czyli 3400 RPM (wartość wyższa, niż u Arctic’a - 3250 RPM), a to już wierzcie mi, naprawdę słychać... Co ciekawe, praca wentylatorów nie wzrasta względem ustawienia Balance, bo temperatura procesora spada nam w benchmarku o kolejny stopień (max 72 stC), ale przez to bardziej właśnie słyszymy ten drażniący odgłos wirnika pompującego ciecz. Sonometr rejestruje ten odgłos pracy, jako wzrost ciśnienia akustycznego do 44.7 dBA, a to oznacza większy hałas o 0.8 decybela. To już na pewno usłyszymy. Może nie jest tutaj problemem ogólna głośność pompy, ale jej brzmienie. Ten odgłos "miałczenia" ma po prostu nieprzyjemną barwę, a przynajmniej dla mnie. Trudno to opisać słowami, ale pompka Arctic’a, która jest też słyszalna przy granicy maksymalnych obrotów, jednak ma ona mniej drażniące mnie brzmienie, bardziej pisku, podczas gdy odgłos Noctuy ma niższą tonację. To oczywiście moja subiektywna opinia, bo każdy z nas odbiera zapewne dźwięki po swojemu. Jednego "usera" będzie bardziej rozdrażniał pisk, drugiego buczenie... Najlepiej posłuchać tego osobiście i wyrobić sobie zdanie.



Ktoś powie, jakie to dziwne, że trzy tryby i trzy stopnie różnicy między nimi, po jednym dla każdego... To fakt, ale zamieszczam tu najwyższe temperatury, jakie zarejestrował program CoreTemp. Bardziej się liczy to, co działo się na jego wskazaniach podczas pracy procesora, bo tam temperatury wraz z każdorazowym wzrostem obrotów blokopompki, obniżały zauważalnie swoje wartości (wskazanie Averange). Ja wskazałem najwyższe, a że ułożyły się akurat tak, no cóż, dlatego zamieszczam pełne screeny, aby bardziej wnikliwi czytelnicy mogli sami wyszukać interesujących ich, subtelnych informacji.

No dobrze, ale co w tej sytuacji pokaże nam Arctic Liquid Freezer III Pro 360? Wspominałem już, że ogólnie pompka użyta w trzeciej generacji Freezer’a, zbierała nienajlepsze opinie, ale akurat w jego przypadku bardziej chodzi o pracę całego zestawu przy niskim obciążeniu, gdzie jej dźwięk lubi zauważalnie "falować" zależnie od zmiennego obciążenia CPU. Przy mocnym wygrzewaniu procesora, szum wentylatorów Arctic’a skutecznie zagłuszy pracę pompki. Jednak przy tych samych ustawieniach Biosu, nie dojedziemy do maksymalnych prędkości wirników, więc da się wytrzymać. Za to wskazana, maksymalna temperatura procesora, znacznie już odbiega od osiągów zestawu AIO Noctuy, bo CoreTemp zarejestrował 83 stC... To aż o 11 stopni więcej, niż najwyższe wskazanie Noctuy NL-LC1-36 w najcichszym trybie QUIET i o 9 stopni więcej w najgłośniejszym MANUAL. Za to porównanie poziomu głośności, jest miażdżące na korzyść produktu Austriaków. Arctic osiągnął rekordowe 49.7 stC, co stanowi różnicę 5 decybeli między nim, a Noctuą w gość słyszalnym przecież trybie MANUAL.



Pomiar Arctic Liquid Freezer III Pro 360 ARGB
Różnicę w temperaturze sprawdziłem dodatkowo obciążając procesor inną wersją benchmarku Cinebench (2024), ale wyniki były identyczne.


Skąd takie różnice w podobnych do siebie konstrukcjach? Po pierwsze blokopompa na bazie rozwiązania Asetek Emma V2, ma w pełni zamkniętą budowę komory wirnika, co zapewnia o około 58% wyższe natężenie przepływu i o 124% wyższe ciśnienie tłoczenia przy tym samym poziomie hałasu względem konstrukcji otwartych i półotwartych. Po drugie dużo większe zagęszczenie oddających ciepło finów na cal kwadratowy w połączeniu z wentylatorami o sporej wydajności przetłaczanego powietrza, choć przy niższych obrotach, pozwala jako całość konkurować z większą chłodnicą Arctic’a. Jeśli chodzi o wydajność i komfort pracy w trybie QUIET, to Noctua NL-LC1-36 jest najlepszym AIO, jakie miałem w rękach do tej pory (a miałem między innymi Endorfy, Thermaltake, NZXT, Arctic). W zasadzie dla mnie produkt ten może pracować tylko na tym ustawieniu, bo kiedy temperatury procesora przekroczą bezpieczne granice, i tak pompa przyśpieszy automatycznie w pełnym zakresie obrotów, by zapobiec uszkodzeniu zestawu. Bardziej odporni na lekki szumek, mogą ustawić się w tryb zbalansowany i pewnie też będą zadowoleni.


Ale, żeby nie było, że tylko chwalę, to mam trochę uwag do modelu Noctua NL-LC1-36. O tej "miałczącej" tonacji pompki wspominałem wyżej i chyba producent zdawał sobie sprawę z tego, że to będzie jeden ze słabszych punktów tego produktu. System tłumienia hałasu i wibracji robi swoją robotę, ale nie jest w stanie poradzić sobie z całkowitym zamaskowaniem tego dość słyszalnego dźwięku. Sami możecie zobaczyć to na zamieszczonym przez Noctuę filmie. Jest lepiej, ale...



Drugą moją uwagą jest start systemu chłodzenia w chwili uruchomienia komputera. To nie tyle jakieś czepianie się, ale bardziej ostrzeżenie dla chętnych na ten model AIO, by nie byli zaskoczeni, zwłaszcza przy pierwszym starcie ich PeCeta z nowym schładzaczem. Otóż kiedy naciśniemy przycisk Power w obudowie, po chwili usłyszymy głośny szum wentylatorów pracujących z maksymalnymi obrotami. Trwa to około trzech sekund, po czym obroty spadają i stabilizują się na granicy słyszalności. Za chwilę podobna sytuacja dzieje się z wirnikiem blokopompy, która przy niemal niesłyszalnie pracujących "wiatraczkach", jest niesamowicie dźwiękowo wyeksponowana osiągając 3400 obrotów. Trwa to oczywiście też chwilkę i wszystko wraca do normy. To zapewne zamierzony system diagnozowania systemu i choćby auto oczyszczenie wirników z zalegających na nich drobin kurzu. Potrafi to jednak lekko zaskoczyć użytkownika i trzeba się po prostu do tego przyzwyczaić.


No i trzecia uwaga do tego świetnie działającego systemu chłodzenia... Cena. Kiedy Noctua zaskoczyła wszystkich swoim nowym produktem, podano rekomendowaną cenę na nasz rynek, która wynosiła dokładnie 999 PLN, co już stanowiło niemałą sumę. Niestety ostatnie zawirowania w kraju spowodowały znaczny spadek wartości złotego, na który sklepy bardzo szybko zazwyczaj reagują i teraz najtaniej znalazłem NL-LC1-36 za 1266 PLN w sieci EMPIK. w zasobach Ceneo można znaleźć najniższą cenę 1194 PLN, ale ja biorę pod uwagę tylko znane, największe sieci w naszym kraju. To dużo, zwłaszcza, jeśli będziemy chcieli dokupić sobie opcjonalny wentylatorek Noctua NL-ACF1 do chłodzenia sekcji zasilania płyty głównej, za którego trzeba wyłożyć dodatkową "stówkę". Przy takiej cenie, wielu z Was może jednak zacząć przyglądać się konkurencji, bo za połowę wartości Noctuy, można już kupić firmowe, też wydajne AIO.


Ciekawy jestem, czy Noctua zdecyduje się na wprowadzenie do swoich systemów chłodzenia wersji z podświetleniem ARGB, bo to przecież spory kawałek rynkowego "tortu". przy przejrzystości dzisiejszych obudów, często niemal w całości wykonanych już ze szkła, takie rozświetlone wentylatory i elementy blokopomp, są sporym elementem dekoracyjnym. Mimo, że mój komputer nie stoi na biurku, to jakoś tak przyjemniej było rzucić okiem na jego kolorowe wnętrze, kiedy rozświetlał je zestaw Arctic’a, teraz z Notuą zrobiło się zauważalnie ciemniej. Zdjęcia przy dłuższym naświetlaniu nie są w stanie tego do końca pokazać (niebieskie światło wentylatorów jest w rzeczywistości mniej intensywne), ale teraz wygląda to dokładnie tak...


Tak było z Arctic’kiem

A tak jest z Noctuą
No ale nie zmienia to faktu, że Noctua NL-LC1-36, jest mega wydajnym systemem chłodzenia dla naszych nowoczesnych, wielordzeniowych procesorów, a kultura jej pracy jest wysoka (głównie dzięki cichym wentylatorom). Dodatkowo dostajemy też system SecuFirm2+ i możliwość (trzeba zachować dowód zakupu), darmowego otrzymania nowego systemu mocowania na gniazda procesorów, które nadejdą w przyszłości. Do tego dochodzi też 6-letnia gwarancja producenta na całość urządzenia, a to w AIO jest ważnym plusem, który dostajemy w cenie. Z autopsji wiem, że nawet markowy cooler potrafi zaskoczyć nas niespodziewaną awarią, jak mój NZXT Kraken X62, który niespełna po roku użytkowania zakończył swój żywot (padła pompka). Okazało się, że egzemplarze z początku serii miały wadę fabryczną i spora ich część padała, jak muchy. Podobny problem miał też Arctic, kiedy jego pierwsze Freezer’y miały problemy ze szczelnością połączeń z chłodnicą, a w "dwójkach" jakiś element pompy wchodził w reakcję z ciekłym czynnikiem chłodzącym, który powodował jej wewnętrzną korozję, a wytrącone osady zapychały kanały radiatora stopy (była akcja serwisowa oraz wydawano zestawy do samodzielnej wymiany wspomnianego elementu i wymiany płynu)... A przypadku Noctuy mamy tutaj aż sześć lat świętego spokoju, zarówno na blokopompę, chłodnicę i wentylatory. Ale, jak to mówi minister zdrowia na opakowaniach używek, "wybór należy do Was", a ja ze swojej strony mogę model Noctua NL-LC1-36 tylko polecić. Jeśli macie jakiś zapas gotówki, ten zestaw AIO będzie zapewne wart każdej złotówki...

Podziękowania dla firmy NOCTUA za udostępnienie sprzętu do testów.





Sponsorem platformy testowej, jest marka Dahua